PENZIJA BEZ DANA RADNOG STAŽA? Moguće je! Ovo je ključni uslov da dobijete novac od države i ako nikada niste imali radnu knjižicu!

U skladu sa Zakonom o penzijskom i invalidskom osiguranju, pravo na penziju u Srbiji ne vezuje se isključivo za formalni radni odnos. Građani koji tokom života nisu bili zaposleni ipak mogu da ostvare pravo na penziju, ali pod jednim ključnim uslovom, a to je da su samostalno uplaćivali doprinose za penzijsko i invalidsko osiguranje.

Zakonska rešenja omogućavaju i osobama bez radne knjižice da, po navršenih 65 godina života, ostvare pravo na starosnu penziju, ukoliko su najmanje 15 godina redovno uplaćivali doprinose. Na taj način sistem pruža mogućnost socijalne sigurnosti i onima koji su iz različitih razloga ostali van formalnog tržišta rada.

Često se postavlja pitanje kako je moguće doći do penzije bez ikada zasnovanog radnog odnosa. Odgovor leži upravo u mogućnosti samostalne uplate doprinosa. Građani mogu sami da uplaćuju doprinose za penzijsko i invalidsko osiguranje, čime stiču uslov za starosnu penziju, bez obzira na to da li su ikada bili zaposleni. Nakon najmanje 15 godina takvih uplata, pravo na penziju može se ostvariti sa 65 godina starosti.

Visina buduće penzije direktno zavisi od osnovice koju osiguranik bira prilikom uplate doprinosa. Za 2025. godinu minimalna mesečna osnovica iznosi 45.950 dinara, dok maksimalna može dostići 656.425 dinara. Na osnovu izabrane osnovice obračunava se mesečni doprinos, a samim tim i iznos penzije koji će korisnik primati.

Mesečne uplate doprinosa kreću se u rasponu od 11.028 dinara do 157.542 dinara, u zavisnosti od visine osnovice. Ovi iznosi se obračunavaju na godišnjem nivou, a njihova visina ima presudan uticaj na buduću penziju, zbog čega je važno pažljivo proceniti mogućnosti prilikom izbora osnovice.

Kada je reč o starosnoj granici za odlazak u penziju, u 2026. godini muškarci mogu ostvariti pravo na penziju sa navršenih 65 godina života i najmanje 15 godina staža. Za žene je propisana starosna granica od 63 godine i 10 meseci, uz isti minimalni staž. Postoji i mogućnost smanjenja starosne granice za osobe koje su radile na poslovima sa uvećanim trajanjem staža.

Za one koji žele raniji odlazak u penziju, predviđena je prevremena starosna penzija. Ovo pravo mogu ostvariti i muškarci i žene sa navršenih 60 godina života i 40 godina staža. Međutim, u tom slučaju dolazi do trajnog umanjenja iznosa penzije za 0,34 odsto po svakom mesecu koji nedostaje do pune starosne granice, s tim da ukupno umanjenje ne može preći 20,4 odsto.

Zakon predviđa i mogućnost doplate nedostajućeg staža za osobe starije od 65 godina koje nisu ispunile uslov za penziju. Ova opcija omogućava građanima da naknadno uplate staž koji im nedostaje i tako ostvare pravo na starosnu penziju, čak i ako u određenim periodima života nisu uplaćivali doprinose.

Na kraju, važno je naglasiti da pravo na penziju u Srbiji nije rezervisano isključivo za one koji su bili zaposleni. Sistem omogućava i građanima bez radne knjižice da obezbede penziju, pod uslovom da su samostalno uplaćivali doprinose. Pre donošenja odluka preporučuje se detaljno informisanje o uslovima i visini uplata, a dodatne informacije dostupne su u Fondu PIO. Kako prenosi Blic Biznis, interesovanje za ovakve modele osiguranja poslednjih godina je u porastu, naročito među osobama koje nisu imale stabilan radni odnos.

Bonus video: