MILANU MILOVANOVIĆU U ČAST: Narodni muzej Srbije proslavio 182 godine postojanja! (FOTO, VIDEO)

 

 

 

Milan Milovanović, slikar svetlosti i jedan od najškolovanijih umetnika 20. veka kod nas, ponovo je u fokusu javnosti kroz veliku retrospektivnu izložbu "Svetlost, izvor života", kojom Narodni muzej Srbije obeležava svoj 182. rođendan, ali i 150 godina od rođenja ovog značajnog umetnika.

Od ukupnog broja izloženih dela koja su od danas dostupna za javnost, 35 pripada fondu Narodnog muzeja Srbije, dok su ostali radovi pozajmljeni iz privatnih kolekcija, ali i zahvaljujući, kako ističu iz muzeja, izuzetno značajnoj međuinstitucionalnoj saradnji.

- Obično je fokus na njegovom impresionizmu, ali zapravo tek kroz taj odnos tamno-svetlo u centralnoj fazi njegovog rada i tamno opet na kraju njegovog rada posetilac može da oseti šta je to iskonski moderno u radu Milana Milovanovića - objasnila je Katarina Đošan, kustos i saradnik na izložbi.

Foto: Republika

Po prvi put javnosti su predstavljena i pojedina dela kao što su "Ženski akt", "Studija manastira Studenica", "Triton i Nimfa", "Pazar u Skoplju" i akvarel "Simоnidа".

Ovi radovi pripadaju njegovoj ranijoj i tamnijoj, predimpresionističkoj fazi stvaralaštva, koja se ređe prikazuje, ali je ključna za razumevanje njegovog umetničkog razvoja, kao i razvoja moderne umetnosti na našim prostorima.

Foto: Republika

Milovanović je duboko verovao da, ako umetnost ne može da promeni svet, ona može da ga učini za nijansu lepšim i humanijim. Na to podseća i ova izložba, koja će biti otvorena do oktobra, a ulaz za posetioce je besplatan.

Foto: Republika

Milan je rođen u Kruševcu 19. oktobra 1876., a ubraja se među najznačajnije predstavnike prve generacije srpskih modernista i među prvima je iz te generacije koji su se školovali u Parizu. Njegovo stvaralaštvo trajalo je oko dve decenije, tokom kojih je nastao niz ključnih dela srpskog impresionizma, nastalih u Parizu, kao i na putovanjima kroz južnu Srbiju, Makedoniju, Svetu Goru, Rim i Kipar. Tokom Prvog svetskog rata, boraveći u Italiji, njegova paleta postaje izraženija i intenzivnija, a slikarski potez i kolorit približavaju ga neoimpresionističkom izrazu.

Foto: Republika

Njegov opus se najčešće deli na četiri faze: akademsku (1895–1906), hilandarsku (1907–1912), ratničku (1912–1915) i mediteransku (1916–1920). Iako se one stilski razlikuju, među njima postoji jasna unutrašnja povezanost — ideje i motivi se prenose iz jedne faze u drugu, razvijaju se i na kraju dostižu punu zrelost u njegovim kasnim, najznačajnijim delima.

Foto: Republika

Rođen je 19. oktobra 1876. godine u Kruševcu, gde je završio osnovno školovanje i nižu gimnaziju. Godine 1896. upisuje likovnu školu Kirila Kutlika u Beogradu, a već 1897. odlazi u Minhen u atelje Antona Ažbea. Minhensku akademiju upisuje 1898, završava je 1902, nakon čega odlazi u Pariz na dalji studijski boravak, gde završava školovanje 1906. godine i potom se vraća u Beograd.

Po povratku u Srbiju, kao jedan od najobrazovanijih slikara svoje generacije, dobija zadatak Ministarstva inostranih poslova da prouči srpske manastire u Srbiji, Makedoniji i na Svetoj Gori. Putujući kroz ove prostore, razvija poseban interes za pejzaže ispunjene svetlošću, što postaje jedno od ključnih obeležja njegovog rada. Njegova slika "Most Cara Dušana u Skoplju" (1907) svrstava se, zajedno sa delima Nadežde Petrović i Mališe Glišića, među prve primere impresionističkog slikarstva u Srbiji.

Foto: Republika

Tokom Prvog svetskog rata bio je u sastavu srpske vojske i stvarao je dela sa ratnom tematikom, kao i portrete vojnika i oficira. Nakon teške bolesti 1915. godine upućen je na oporavak u Italiju, gde ga mediteranski pejzaži vraćaju impresionističkom izrazu. U tom periodu boravi na Kapriju, u Rimu, južnoj Francuskoj i Dubrovniku, a dela nastala tada smatraju se vrhuncem srpskog impresionizma.

Foto: Republika

Paralelno sa umetničkim radom, bio je i likovni pedagog na Kraljevskoj umetničkoj školi u Beogradu od 1912. do 1933. godine, gde je obrazovao generacije mladih slikara. Bavio se i restauracijom fresaka i ikonostasa, kao i likovnom kritikom.

Bio je oženjen Olgom Mišić, ćerkom vojvode Živojina Mišića. Umro je u Beogradu 15. avgusta 1946. godine, u 70. godini života, ostavljajući za sobom opus koji ga svrstava među ključne figure srpskog modernog slikarstva i jednog od najdoslednijih tumača svetlosti u domaćoj umetnosti.

Foto: Republika

U širem kontekstu srpskog slikarstva početka 20. veka, Milovanović je imao značajnu ulogu kao most između tradicije i modernog izraza, ali i između različitih modernih perioda. Njegov likovni jezik, pročišćen i fluidan, odlikuje se suptilnim odnosom svetlosti i tame, što ga je približilo duhu francuskog impresionizma i učinilo jednim od najprepoznatljivijih umetnika tog vremena.