KAKO SE U SRBIJI KAŽNJAVA MUČENJE I UBIJANJE ŽIVOTINJA? Ove vrste su strogo zaštićene - njihov lov povlači i kaznu zatvora!

Mrki medved, orao krstaš, vuk i ždral samo su neke od strogo zaštićenih životinjskih vrsta koje žive na prostoru Srbije, a njihovo ubijanje, hvatanje, zlostavljanje ili čak uznemiravanje može dovesti do ozbiljnih posledica. Za najteže prekršaje i krivična dela predviđene su novčane kazne koje mogu dostići i milion dinara, ali i zatvorska kazna do tri godine.

Zaštita se, međutim, ne odnosi samo na velike i svima poznate životinje. Na listi strogo zaštićenih vrsta nalaze se i manje poznati organizmi, poput riđeg šumskog mrava, zbog čega mnogi građani nisu ni svesni da i postupci koji im deluju bezazleno mogu predstavljati kršenje zakona.

Foto: MUP Srbije

Iz nadležnog ministarstva navode da se visina novčanih kazni određuje u zavisnosti od težine prekršaja i stepena zaštite vrste, a raspon se kreće od 1.200 do čak 1.000.000 dinara.

Najveća kazna predviđena je za ubistvo mrkog medveda, jedne od najugroženijih životinjskih vrsta u Srbiji. Za njegovo nezakonito usmrćivanje propisana je novčana kazna od milion dinara.

Zakon, međutim, sankcioniše mnogo širi spektar postupaka. Kazne mogu uslediti i za hvatanje zaštićenih životinja, njihovo povređivanje, mučenje, uznemiravanje, nedozvoljeno sakupljanje, ali i uništavanje ili oštećivanje njihovih prirodnih staništa.

Iako su kazne visoke, podaci pokazuju da broj prijava zbog zlostavljanja i ubijanja životinja raste, dok je broj pravosnažnih osuđujućih presuda u padu. Pre nešto više od deset godina, od 196 prijavljenih osoba osuđene su 54, dok je u kasnijem periodu od 205 prijavljenih zabeleženo svega 23 osuđujuće presude.

Posebno zabrinjavaju slučajevi stradanja retkih vrsta. Tako je 2016. godine iz vatrenog oružja ubijen beloglavi sup, jedna od najznačajnijih ptica grabljivica u Srbiji, zbog čega je podneta krivična prijava. Godinu dana kasnije, kod Osipaonice je prijavljeno masovno trovanje i uginuće 12 mišara.

Šta kaže zakon?

Krivični zakonik Srbije u članu 269. predviđa različite nivoe odgovornosti za zlostavljanje i ubijanje životinja. Za ubijanje, povređivanje, mučenje ili drugo zlostavljanje životinje protivno propisima predviđena je novčana kazna ili zatvor do godinu dana. Ukoliko je delo izvršeno nad većim brojem životinja ili nad pripadnicima strogo zaštićenih vrsta, kazna može iznositi do tri godine zatvora.

Posebno se kažnjavaju i organizovanje, finansiranje ili omogućavanje borbi između životinja, kao i klađenje na takve događaje, za šta je predviđena kazna zatvora od tri meseca do tri godine.

Stručnjaci i ekološka udruženja apeluju na građane da prijave svaki slučaj nasilja nad životinjama, ističući da su pravovremena reakcija nadležnih, dosledna primena zakona i očuvanje prirodnih staništa ključni za zaštitu ugroženih vrsta i očuvanje biodiverziteta Srbije.