PREMIJER SLOVAČKE, PRIJATELJ SRBIJE! Ko je Robert Fico koji će sutra biti specijalni gost u Areni?

Sadašnji predsednik Vlade Slovačke Robert Fico koji će sutra biti specijalni gost u Beogradskoj areni na mitingu liste "Ujedinjena Srbija" rodio se i odrastao u radničkoj porodici u Topoljčanima.

Do šeste godine je sa porodicom živeo u selu Hrušovani.

Otac Ljudevit Fico je radio kao mašinovođa a majka Emilija Ficova je bila prodavačica obuće. Fico ima brata Ladislava i sestru Luciju. Žena Svetlana je pravnica i profesorka i nju je upoznao na studijama u Bratislavi. Imaju jednog sina.

Robert Fico je diplomirao pravo na Univerzitetu Komenius u Bratislavi 1986. godine. Doktorirao je 1992. godine. Od diplomiranja do 1995. godine je radio na pravnom institutu pri ministarstvu pravde Slovačke.

Od 1994. godine do 2000. godine je radio kao zastupnik Slovačke pred Evropskom komisijom za ljudska prava i Evropskim sudom za ljudska prava.

Foto: TANJUG/AP/Denes Erdos

 

Politička karijera

Robert Fico je postao član Komunističke partije Slovačke 1987. godine koja je sa sestrinskom Komunističkom partijom Čehoslovačke imala povlašćen položaj u političkom sistemu Čehoslovačke.

Za poslanika je izabran 1992. kao kandidat Stranke demokratske levice koja je nastala u novembru 1989. preimenovanjem dotadašnje Komunističke partije.

Do 2006. je bio poslanik u Narodnoj radi Slovačke Republike.

Nakon izbora 1998. stvorena je široka politička koalicija koja je uključila brojne stranke levice.

Robert Fico se protivio koaliciji sa Mađarskom koalicijom zbog stavova oko tzv. Benešovih dekreta. Fico je u tom trenutku bio najpopularniji političar u državi a na izborima je dobio najviše preferencijalnih glasova od kandidata SDL te je očekivao da bude postavljen za ministra ili za tužioca.

Nakon spora sa sopstvenom strankom u decembru 1999. je napušta i osniva novu stranku SMER.

Na početku je prezentovana kao stranka centra međutim ubrzo je preuzela poziciju levičarske stranke nakon raspada Ficove prethodne stranke SDL.

Foto: TANJUG/AP/Ukrainian Presidential Press Office

 

U periodu do 2002. stranka se predstavljala kao alternativa i trenutnoj vlasti i opoziciji pod parolom "treći put". Stranka se predstavljala kao slovački pandan britanskim laburistima ili nemačkom SDP.

Robert Fico je 2004. godine predstavio ideju ujedinjenja levičarskih stranaka.

Tri stranke (Socijaldemokratska alternativa, Stranka demokratske levice i Slovačka socijaldemokratska stranka) su prihvatile činjenicu da nemaju mogućnost za samostalni prelazak cenzusa te su prihvatile poziv Fica za ujedinjenje sa SMER-om.

Prvi premijerski mandat

Ficova stranka je odnela pobedu osvojivši najviše glasova na izborima 2006. skupštinsku većinu i vladu su formirali sa Narodnom strankom - Pokretom za demokratsku Slovačku Vladimira Mečjara i kontroverznom Slovačkom narodnom strankom Jana Slote.

Mečjar i Slota su vodili koaliciju između 1994. i 1998. kada su pregovori Slovačke sa EU i NATO bili zaustavljeni međutim u to vreme je Fico kritikovao njihov rad iz opozicije. Iako je Stranka evropskih socijalista blokirala članstvo SMER-a nakon osnivanja ove koalicije, u februaru 2008. SMER je povratio punopravno članstvo.

Foto: TANJUG/ Photo host agency RIA Novosti/ Grigorij Sisojev/ bg

 

Robert Fico je izabran za predsednika Vlade 4. jula 2006.

Kao premijer na unutrašnjem planu se založio za preispitivanje svih odluka prethodne vlade, promenu poreskog sistema i renacionalizaciju međutim zbog plana za uvođenje evra u 2009. neke od ovih ideja su morale biti odbačene.

Na spoljašnjem planu Fico se protivi postavljanju američkog raketnog štita u Češkoj i Poljskoj kao i priznavanju Kosova koje je uporedio sa Sudetima nakon čega je u parlamentu dobio podršku svih stranaka osim Mađarske koalicije.

Robert Fico je imao četiri mandata kao premijer Slovačke:

2006–2010

2012–2018

2018–2020 — ovaj mandat je počeo nakon ostavke 2018, a završio se 2020. izborima.

od 2023. do danas — ponovo je postao premijer nakon izbora 2023

Atentat

Dana 15. maja 2024. godine, nakon sastanka vlade u kulturnom centru Handlove, napadač je ispalio nekoliko hitaca u Fica, koji je teško ranjen sa nekoliko pogodaka u grudi i stomak, i prebačen u obližnju bolnicu.

Foto: TANJUG/AP/Lintao Zhang

 

Napadač je ubrzo uhapšen.

Napad je naišao na strogu osudu mnogih evropskih političara, uključujući odlazeću predsednicu Slovačke Zuzanu Čaputovu, predsednicu Evropske komisije Ursulu fon der Lajen, predsednika Srbije Aleksandra Vučića, tadašnjeg premijera Mađarske Viktora Orbana i drugih.

Podsetimo, nosilac liste "Ujedinjena Srbija - Aleksandar Vučić" rekao je da je ponosan što je Fico prihvatio poziv da dođe na skup.

- Ja nisam ni predsednik, nisam ni predsednik Vlade, nisam ništa, običan građanin. Robertu nije bilo teško i doći će da pozdravi građane koji budu u Areni i građane Srbije - rekao je.