VASKRS KOJI BEOGRAD NIKADA NEĆE ZABORAVITI: "Saveznici" sejali smrt s neba, srušeno čak i porodilište - prestonica tada bila demolirana!

Najveći broj žrtava tokom bombardovanja Beograda 1944. godine zabeležen je 16. i 17. aprila, u danima koji su se poklopili sa prvim i drugim danom pravoslavnog Vaskrsa.

Teška savezničkog bombardovanja na teritoriji Srbije započela su 20. oktobra 1943. godine razaranjem Niša, kada su poginule stotine građana, a brojni civilni objekti bili su uništeni.

Ono što je u kolektivnom sećanju Beograđana ostalo upamćeno kao Krvavi Uskrs doživljeno je kao posebno traumatično iskustvo, čak i teže od nemačkog bombardovanja 6. aprila 1941. godine. Razlog za to leži u činjenici da se od saveznika očekivalo oslobođenje i pomoć, a ne razaranje takvih razmera. Dodatno, među građanima je ostao snažan utisak da je bombardovanje 1944. godine bilo razornije od onog iz 1941. Prema dostupnim podacima, ranjeno je oko 5.000 civila, dok nemački izvori navode da je poginulo 1.160 ljudi. Tokom te 1944. godine Beograd je bio meta savezničkih napada u više navrata, u aprilu, maju, junu, julu i septembru, ukupno jedanaest puta.

Zvanično, mete su bile nemačke trupe, infrastruktura, kao i vojni i privredni objekti važni za nemačke ratne napore, od kojih su se mnogi nalazili u gusto naseljenim delovima grada. U Zemunu su uništene fabrike Ikarus, Danubijus, Zmaj i Teleoptik, kao i železnička stanica i aerodrom. U Beogradu je oštećena fabrika Rogožarski zajedno sa okolnim stambenim blokovima, brodogradilište, rafinerija na Čukarici i deo železničke stanice, a pogođen je i logor Sajmište.

Stradali su i mostovi na Savi i Dunavu. Tokom uskršnjeg bombardovanja srušeno je i tadašnje porodilište u Krunskoj ulici, današnja Studentska poliklinika. Velika razaranja zabeležena su u okolini Bajlonijeve pijace, gde je od zalutale bombe poginulo oko 200 ljudi, kao i na Pašinom brdu gde je stradao veliki broj civila. Među pogođenim objektima bili su i Palata Albanija, Terazije, Tehnički i Pravni fakultet, kao i više bolnica, humanitarnih ustanova i crkava.

U znak sećanja na žrtve, 1966. godine na Novom groblju u Beogradu podignuto je Spomen-groblje žrtava bombardovanja iz 1944. godine. Ovo mesto, smešteno uz Vrt sećanja, čini jedanaest humki sa petnaest mermernih ploča na kojima su upisana imena 313 identifikovanih i 165 neidentifikovanih stradalih. Spomen-groblje, kao i ono posvećeno žrtvama bombardovanja 6. aprila 1941. godine, izgrađeno je prema projektu arhitekte Milice Momčilović.

Bonus video: