Umro Todor Stevanović!

Srpska akademija nauka i umetnosti (SANU) sa velikom žalošću obaveštava javnost da je 24. januara 2026. godine, u 89. godini, preminuo akademik Todor Stevanović (Zalužnje kod Leskovca, 9. mart 1937), jedan od naših najznačajnijih likovnih umetnika.

Ko je bio Todor M. Stevanović?

Todor M. Stevanović završio je studije slikarstva 1963. godine na Akademiji likovnih umetnosti u Beogradu, u klasi akademika Đorđa Andrejevića Kuna, dok je magistarske studije okončao 1967. godine kod akademika Nedeljka Gvozdenovića. Tokom višedecenijske karijere ostavio je dubok trag ne samo u slikarstvu, već i u crtežu, grafici, filmu, keramici, mozaiku, alternativnim umetničkim medijima, kao i u oblasti likovne kritike, teorije umetnosti, filozofije i književnosti.

Od 1956. godine redovno je izlagao na samostalnim i kolektivnim izložbama u zemlji i inostranstvu. Kao jedan od najznačajnijih predstavnika savremene srpske umetnosti, predstavljao je Jugoslaviju na Venecijanskom bijenalu 1999. godine, jednom od najprestižnijih svetskih umetničkih događaja.

Njegova dela nalaze se u zbirkama Narodnog muzeja, Muzeja savremene umetnosti, Muzeja grada Beograda, kao i u brojnim muzejsko-galerijskim institucijama u regionu i svetu – od Engleske, Danske i Holandije, preko Španije i Austrije, do Sjedinjenih Američkih Država, Kanade, Rusije, Australije i Južne Amerike.

Za dopisnog člana Srpske akademije nauka i umetnosti izabran je 2003. godine, a za redovnog člana 2012. godine. U Galeriji SANU 2010. priređena je njegova velika retrospektivna izložba pod nazivom „Todor M. Stevanović, autobiografija“, uz istoimeni katalog koji je autor preveo na čak 15 jezika.

Bio je član Udruženja likovnih umetnika Srbije (ULUS) i Udruženja književnika Srbije (UKS), a dobitnik je brojnih priznanja, među kojima su Vukova nagrada, Nagrada Oktobarskog salona, Gran pri za crtež i malu plastiku, kao i nagrada udruženja „Lada“. Godine 2010. bio je i nominovan za prestižnu Kjoto nagradu u oblasti umetnosti i filozofije.

Akademik Ljubomir Simović zapisao je da Stevanovićevo delo predstavlja „sagu o čovekovom traženju sebe u vaseljeni“, naglašavajući univerzalnost i filozofsku dubinu njegovog slikarskog jezika.

Odlazak Todora M. Stevanovića ostavlja prazninu u Srpskoj akademiji nauka i umetnosti i u kulturnom prostoru Srbije i sveta, ali njegovo bogato i slojevito umetničko nasleđe nastaviće da živi kroz dela koja je ostavio iza sebe.