„Rame uz rame“ – dokumentarni film koji otkriva gotovo zaboravljeno prijateljstvo Srbije i Velike Britanije

Otkrivajući priče o ljudima koji su u najtežim trenucima istorije pružali podršku Srbiji. Kroz skoro dva veka zajedničke prošlosti, ostvarenje podseća na diplomatske, vojne i humanitarne veze koje su oblikovale odnose dve zemlje.

Snimanje u Ujedinjenom Kraljevstvu već je završeno. Filmska ekipa obišla je brojne istorijske lokacije u Engleskoj i Škotskoj. Kamere su zabeležile Imperijalni ratni muzej i Hram Svetog Save u Londonu, crkvu Lazaricu i četvrt Bornvil u Birmingemu, kao i Edinburg, Glazgov, Tajn i druga mesta, dvorce, muzeje i lokacije. Poseban akcenat je dat britanskim dobrovoljcima i medicinskim radnicima koji su pomagali Srbiji tokom Prvog svetskog rata.

 

Posebno mesto u filmu imaju dr Elsi Inglis, osnivačica Škotskih ženskih bolnica, pukovnik dr Vilijam Hanter, koji je predvodio britansku medicinsku misiju tokom epidemije pegavog tifusa, i Flora Sends, Britanka koja je postala oficir srpske vojske i jedna od najodlikovanijih žena u njenoj istoriji. Elsi Inglis bila je i prva žena odlikovana Ordenom belog orla od strane našeg kralja.

Tokom boravka u Škotskoj, ekipa je razgovarala sa Aleksanderom Stodartom, vajarom i profesorom na Univerzitetu u Glazgovu, kao i ličnim umetnikom kralja Čarlsa III. On trenutno radi na statui Elsi Inglis koja će biti postavljena u čuvenoj ulici Royal Mile u Edinburgu – jednoj od najlepših ulica tog grada. Ovo će ujedno biti i jedina ženska statua u toj istorijskoj celini.

Foto: Bojan T. Dragićević

 

Film posebno ističe hrabre britanske lekarke, medicinske sestre i humanitarke koje su, zajedno sa srpskim kolegama, spasavale hiljade života tokom katastrofalne epidemije pegavog tifusa 1915. godine. Mnoge od njih ostale su uz narod i tokom povlačenja preko Albanije, deleći sa vojskom glad, hladnoću i stradanje.

Veliku pažnju ostvarenje posvećuje i porodici Kadberi, tvorcima jednog od najpoznatijih brendova čokolade na britanskom i širem anglo-američkom tržištu. Pored pomoći u školovanju srpskih dečaka tokom Prvog svetskog rata, kasnije su pružili značajnu podršku zajednici u Birmingemu i izgradnji crkve Lazarice.

U septembru se snimanje nastavlja na Balkanu. Ekipa će obići Bajinu Baštu, Kragujevac, Valjevo, Niš, Predejane, Donje Podunavlje, Vranje i Sremsku Kamenicu. Na tim lokacijama biće predstavljene priče o britanskim bolnicama, humanitarnim misijama i pojedincima koji su spasavali brojne živote.

Foto: Bojan T. Dragićević

 

Zatim sledi odlazak u Rumuniju, u oblast Dobrudže, gde će biti istražena sudbina srpskih i jugoslovenskih dobrovoljaca na Istočnom frontu. Snimanje će se potom nastaviti u Severnoj Makedoniji, na prostoru nekadašnjeg Solunskog fronta, kao i u Grčkoj, gde će biti zabeležene lokacije savezničkih bolnica i ključnih bitaka, uključujući Kajmakčalan i Dobro Polje.

Autor i voditelj projekta je Nik Ilić, penzionisani pukovnik Britanske vojske i nekadašnji vojni ataše Ujedinjenog Kraljevstva u Beogradu. Kao potomak srpske porodice iz Dalmacije, godinama istražuje zajedničku istoriju dve zemlje, sa posebnim interesovanjem za vojne i humanitarne veze.

Izvršni producent projekta je Bojan Dragićević, autor i producent dokumentarnih filmova i televizijskih projekata posvećenih istoriji Srbije. Tokom protekle dve decenije radio je na projektima koji promovišu srpsko-anglo-američke odnose, među kojima su filmovi o Misiji Halijard, kao i brojne naučno-obrazovne i istorijske emisije.

Foto: Bojan T. Dragićević

 

Reditelj filma je Nenad Savić Neka, dugogodišnji snimatelj i autor dokumentarnih ostvarenja.

Autori naglašavaju da cilj ovog projekta nije ponovno otvaranje političkih rasprava, već podsećanje na gotovo dva veka savezništva, međusobnog poštovanja i prijateljstva. Kroz arhivsku građu, razgovore sa istoričarima i snimke sa autentičnih lokacija u Velikoj Britaniji i na Balkanu, „Rame uz rame“ donosi priču o ljudima koji su u najtežim trenucima istorije pružali podršku Srbiji – rame uz rame.

BONUS VIDEO: