Godina Svetog despota Stefana Lazarevića: Srbija 2027. obeležava veliki jubilej

Vlada Republike Srbije u tehničkom mandatu usvojila je na današnjoj sednici Odluku kojom se 2027. godina proglašava Godinom Svetog despota Stefana Lazarevića.

Povod za donošenje ove odluke je obeležavanje 650 godina od njegovog rođenja i 600 godina od smrti, saopšteno je iz Vlade. 

Cilj donošenja ove odluke je očuvanje sećanja na njegov doprinos srpskoj državnosti, kulturi i duhovnom identitetu. U obeležavanju ovih jubileja učestvovaće nadležna ministarstva kroz projekte iz svojih oblasti, navedeno je u saopštenju.

Foto: TANJUG / DIMITRIJE GOLL / bb

Vladar, vitez i književnik koji je Beograd učinio prestonicom

Stefan Lazarević, poznat i kao Stefan Visoki, bio je srpski knez i despot, jedan od najznačajnijih vladara srednjovekovne Srbije. Rođen je 1377. godine u Kruševcu, kao sin kneza Lazara Hrebeljanovića i kneginje Milice. Nakon očeve pogibije u Kosovskom boju 1389. godine, preuzeo je vlast kao maloletni vladar, uz podršku majke, a Srbijom je upravljao najpre kao knez, a od 1402. godine kao despot.

U mladosti je Stefan bio osmanski vazal i učestvovao u bitkama na Rovinama 1395, kod Nikopolja 1396. i kod Angore 1402. godine. Posle poraza osmanske vojske kod Angore, njegov politički položaj se promenio. U Carigradu je dobio titulu despota, a potom je uspostavio bliske odnose sa ugarskim kraljem Žigmundom.

Foto: Wikipedia/Εὐθυμένης

Od Ugarske je dobio Beograd i druge teritorije, a 1405. godine Beograd je proglasio svojom prestonicom. Tokom njegove vladavine Srbija je ojačala politički i privredno, razvijali su se rudarstvo i trgovina, a vladar je radio na učvršćivanju centralne vlasti.

Veliki pokrovitelj kulture i književnosti

Stefan Lazarević bio je mnogo više od vojskovođe i diplomate. Bio je obrazovan vladar, književnik i pokrovitelj umetnosti. Njegovo najpoznatije književno delo je "Slovo ljubve", pesničko-prozni tekst koji se smatra jednim od najznačajnijih ostvarenja srednjovekovne srpske književnosti.

Za vreme njegove vladavine razvijala se Resavska prepisivačka škola, a njegov dvor postao je važno središte književnog i kulturnog života. Podigao je i manastir Manasiju, svoju zadužbinu, koja je postala jedan od najvažnijih duhovnih i kulturnih centara Srbije.

Stefan Lazarević umro je 19. jula 1427. godine u Crkvinama, kod Mladenovca. Nije imao dece, pa ga je nasledio sestrić Đurađ Branković. Srpska pravoslavna crkva proglasila ga je za svetitelja, a u istoriji je ostao upamćen kao vladar koji je Srbiju učvrstio u teškom vremenu i ostavio dubok trag u njenoj kulturi i državnosti.

BONUS VIDEO: