TRAMPOV TAJNI PLAN ZA GRENLAND! Neće biti rata, a dobiće teritoriju BEZ I JEDNOG ISPALJENOG METKA!

Prema procenama stručnjaka, pretvaranje postojećih ili bivših američkih vojnih baza u takozvane „suverene baze“ moglo bi američkom predsedniku Donaldu Trampu da obezbedi simboličnu „teritorijalnu pobedu“, bez potrebe za vojnom invazijom ili potpunom aneksijom Grenlanda.

Kako piše britanski „Telegraph“, napušteni američki vojni objekti na Grenlandu iz perioda Hladnog rata, među kojima je i tajni podzemni kompleks Kamp Senturi (Camp Century), gde su šezdesetih godina prošlog veka planirana skrivena nuklearna postrojenja, mogli bi postati ključ za razrešenje aktuelne krize izazvane Trampovim zahtevima da SAD preuzmu kontrolu nad Grenlandom. Prema mišljenju analitičara, postojeće ili nekadašnje američke baze, poput Pitufik svemirske baze i Kampa Senturi, mogle bi da dobiju status „suverenih baza“, po uzoru na britanske baze na Kipru – RAF Akrotiri i Dekelija.

Takvo rešenje omogućilo bi Sjedinjenim Američkim Državama da formalno istaknu svoje zastave na tim lokacijama i simbolično prošire svoju teritoriju za nekoliko stotina kvadratnih kilometara, ali bez suštinskih promena u upravljanju Grenlandom. Na taj način Tramp bi dobio politički i simbolički uspeh, bez otvorenog sukoba sa Danskom ili saveznicima.

Foto: Tanjug/AP Photo/Emilio Morenatti, File

Ipak, Bela kuća nije u potpunosti isključila ni vojnu opciju, što je izazvalo oštre reakcije u Evropi. Danska premijerka Mete Frederiksen upozorila je da bi američki vojni napad na drugu članicu NATO-a imao nesagledive posledice.

- Ako SAD vojno napadnu drugu članicu NATO-a, sve staje – uključujući naš NATO sporazum i bezbednosni poredak koji postoji još od kraja Drugog svetskog rata - poručila je ona.

Stručnjak za ratne studije sa londonskog King’s Collegea, Majkl Klark, smatra da bi model suverenih baza mogao biti kompromisno rešenje. Prema njegovim rečima, to bi Trampu donelo „pobedu kakvu želi“, uporedivu sa istorijskim američkim teritorijalnim proširenjima poput Luizijane ili Aljaske, ali bez velikog sukoba.

- Suština je u tome što Tramp želi da doda veliki komad teritorije Sjedinjenim Državama kako bi obezbedio svoje mesto u istoriji - ocenjuje Klark.

Foto: Tanjug/AP Photo/Evan Vucci, shutterstock.com/BGStock72

Sličnog stava je i Marion Mesmer iz londonskog instituta Chatham House, koja upozorava da bi za Dansku i Grenland takav potez bio veliki ustupak.

- To bi za njih bilo teško prihvatljivo, ali možda manje rizično nego suočavanje sa mogućnošću američkog vojnog pritiska. Verovatno bi pristali samo da bi se kriza okončala - navodi ona.

Tokom Hladnog rata, prema sporazumu iz 1951. godine, Sjedinjene Američke Države izgradile su čak 17 vojnih baza na Grenlandu. Kamp Senturi bio je deo tajnog projekta „Ajsvorm“, čiji je cilj bio smeštaj nuklearnih raketa ispod leda, uz sopstveni nuklearni reaktor i oko 200 stručnjaka. Projekat je napušten 1967. godine zbog pomeranja ledenog pokrivača. Danas je aktivna samo baza Pitufik, u kojoj boravi oko 200 ljudi i koja ima ključnu ulogu u praćenju balističkih projektila.

Tramp svoje zahteve opravdava bezbednosnim razlozima, tvrdeći da se ruski i kineski brodovi sve češće pojavljuju u blizini Grenlanda. Ipak, stručnjaci podsećaju da SAD već imaju široka prava na osnovu sporazuma iz 1951. godine. Kao alternativno rešenje pominje se i formiranje nove NATO misije za zaštitu Grenlanda, uz moguće učešće britanskih snaga. U narednom periodu očekuje se i sastanak američkog državnog sekretara Marka Rubija sa danskim zvaničnicima, dok analitičari upozoravaju da bi svaki ustupak mogao dodatno da oslabi jedinstvo NATO saveza.