HRVATSKA POSTAVILA USLOVE CRNOJ GORI ZA EU! Zagreb traži brod "Jadran", rešavanje granice i obeštećenje

Hrvatska je državama članicama Evropske unije (EU) dostavila dokument sa zahtevima koje Crna Gora, prema stavu Zagreba, mora da ispuni pre pristupanja evropskom bloku. Među ključnim pitanjima su obeštećenje bivših zatočenika logora Morinj, povratak školskog broda "Jadran", rešavanje sudbine nestalih i utvrđivanje granice između dve države, saznaje Radio Slobodna Evropa (RSE) iz diplomatskih izvora.

Dokument je članicama prosleđen početkom ove sedmice, a deo hrvatskih zahteva povezan je sa zatvaranjem pregovaračkih poglavlja 23 i 31, koja se odnose na pravosuđe i osnovna prava, odnosno spoljnu, bezbednosnu i odbrambenu politiku.

Hrvatska traži rešavanje otvorenih pitanja

U dokumentu, u koji je RSE imala uvid, navodi se da ključna otvorena pitanja "moraju biti rešena pre nego što Crna Gora pristupi EU". Zagreb ističe da je konkretan napredak neophodan kako bi se obezbedila šira javna, politička i parlamentarna podrška u Hrvatskoj, uključujući ratifikaciju pristupnog ugovora sa Crnom Gorom.

Većina zahteva odnosi se na posledice ratova devedesetih godina i svrstana je u okvir Poglavlja 23, koje je, zajedno sa Poglavljem 24, među ključnim oblastima u pregovorima o vladavini prava. Hrvatska, između ostalog, traži obeštećenje svojih državljana koji su bili zatočeni u logoru Morinj, očuvanje spomen-ploče postavljene na tom mestu i promenu imena gradskog bazena u Kotoru, koji nosi ime vaterpoliste Zorana Gopčevića. Prema hrvatskoj strani, Gopčević je bio stražar u Morinju tokom 1991. i 1992. godine.

Zagreb zahteva i rasvetljavanje sudbine 14 nestalih hrvatskih državljana, uz punu saradnju crnogorskih vlasti, razmenu informacija i pristup arhivama. Na spisku su i procesuiranje ratnih zločina, uključujući utvrđivanje odgovornosti po komandnoj liniji, kao i rešavanje imovinskih prava hrvatskih porodica u Crnoj Gori.

Foto: freepik/wirestock

Zagreb tvrdi da želi da olakša put Crne Gore ka EU

Hrvatska je u dokumentu navela da je dosledno podržavala evroatlantske integracije Crne Gore, uključujući njeno članstvo u NATO. Takođe je istakla da je Podgorici ustupila hrvatski prevod pravnih tekovina EU, vredan osam miliona evra. Istovremeno, Zagreb tvrdi da su "neočekivani jednostrani potezi" crnogorskih vlasti ponovo rasplamsali istorijske tenzije i doveli u pitanje široku podršku članstvu Crne Gore u EU.

Hrvatska je još u decembru 2023. predala Crnoj Gori neformalni dokument sa spiskom otvorenih pitanja, koji je prosledila i državama članicama EU i Evropskoj komisiji. Bilateralne konsultacije održane su u januaru i maju 2025. godine, dok su se ministri spoljnih poslova dve zemlje tokom ove godine sastali desetak puta, svaki put na inicijativu Zagreba.

- Nijedno od otvorenih pitanja još nije rešeno - navodi se u dokumentu.

BONUS VIDEO: